Crkva Odžaklija- 215 godina postojanja

LESKOVAC

Leskovačka crkva „Odžaklija“ tokom Nikoljdana ove 2019. godine beleži 215 godina postojanja. Izgrađena je na temeljima starog vizantijskog hrama, a njena gradnja započela krajem 1803. godine u vremenu kada se Srbija spremala na ustanak protiv Dahija. Ondašpnji Turci nastanjeni u Leskovcu nisu bili naročito oduševljeni započetom gradnjom hrišćana pa su posebnim fermanom tražili od Sultana u Carigradu da se ova gradnja zabrani.
Prilikom prve kontrole gradnje podmitljivom turskom paši dovitljivi Leskovčani su nešto dukata ispričali da grade „gostinjsku kuću“ za varoškog popa.
„Ono jeste, govorio je tada paša, srpske crkve nemaju dimnjak i ognjište“? I gradnja je nastaljena. U vreme ustanka, prvom i drugom prekidana je gradnja, i ona je konačno završena tek tokom 1879.godine.
Vremenom je ova izuzetna arhitektonska tvorevina, apsolutno zapostavljena od komunističke vlasti, doživela tužnu sudbinu. Pod teretom obilnog snega u zimu 1963.godine urušio se krov i pomenuti odžak crkve…
Tome je sigurno „kumovala“, osim nebrige meštana , velika poplava iz 1948.godine i nešto veća iz 1963.godine. Nakon tih velikih poplava koje su zahvataile ovaj kraj crkva je danima bila u vodi i mulju. Komunističke vlasti su tokom 1967 godine planirale da se ovaj objekat načisto sruši i umesto njega opodigne betonski krst. Na sreću tada opštim narodnim plebiscitom brojnih Leskovčana sprečena je ova glupost. Po nezvaničnom saznanju bliži rođaci ondašpnjih komunista su i danas često na vlasti u gradu na Vternici.
Objekat je konačno obnovljen tokom 1992.godine, pa je Vladika niški Irinej, danas Patrijarh Srpski, sa ondašnjim sveštenstvom osveštao ovaj hram dana 22.septembra 1992.godine.
Zvonik ove leskovačke crkve ima umetničku vrednost, osveštan je 6.septembra 1879.godine, ima pet livenih zvona izlivenih u ondašnjoj jedinoj srspkoj topolivnici u Topoli, odlukom srpskoga knjaza Milana Obrenovića.
Porta ove crkve prepuna je grobova srpske vlastele ali i docnijih ustanika. Crkva „Odžaklija“ dobila je turski naziv po „odžaku“(dimnjaku) i najstariji je očuvani svedok burne istorije Leskovca.
-Ova crkva posvećena Presvetoj Bogorodici često puta je poharana. Nisu je zaobilazili vandali. Noćni „posetioci“ porte sa ove crkve skinuli su u više navrata više komada bakarnih oluka. Crkvu smo renovirali uglavnom sopstvenim sredstvima i prilozima naših vernika,- pričao nam je tadašnji starešina protojerej Slavko Milovanović.
Crkva je od 1992.godine pod zaštitom države. U vreme velikih hrišćanskih praznika ona naglo oživi. Ispred ove crkve i susedne Sv.Nikole,koju je prvi otvorio srspki Kralj Aleksandar 1928.godine, danas u vreme praznika okupi se više hiljada vernika. Dobrovoljnim prilozima vernika i brojnih sponzora,početkom 21 stoleća renooviran krov Odžaklije i izvedena kanalizacija atmosverske vode iz crkvene porte, što je značajno doprinelo očuvanju ove vredne srspke svetinje.

Toma Stevanović

Neka Vaš komentar bude prvi

Odgovorite

Vaša email adresa neće biti objavljena.


*